Januari 2011
Op zaterdag 15 januari 2011 was er een scholingsdag in Hollandscheveld voor leden en belangstellenden van de VTP, de Vereniging voor Transpersoonlijk Psycho-sociaaltherapeuten. Gradus van Florestein, transpersoonlijk psychiater was uitgenodigd voor deze werkdag en hield een lezing over transpersoonlijke ervaringen en een workshop over familieopstellingen. Aan het eind van de dag mochten wij hem interviewen.
Gradus van Florestein is een vriendelijk, bescheiden en gevoelig mens. Als hij eenmaal begint te vertellen, zowel bij de lezing, als bij het interview, wil je alles graag vasthouden en ook bijhouden. “Dat is niet nodig”, zegt hij, “het gaat om de ervaring.” (en er is een documentje, gelukkig maar). Onze ervaring is het dat we tijdens en na die bijeenkomst (onbewust) zo geraakt zijn, dat we er nu, na twee weken, nog dagelijks bij stilstaan.
Gradus vertelt: “In de reguliere zorg ben ik als arts-assistent psychiatrie begonnen: in mijn eerste stage in Brinkgreven kwam ik in aanraking met gezinstherapie; de psychologe, met wie ik veel samenwerkte attendeerde me op een opleiding Spirituele psychotherapie in Engeland. Na mijn specialisatie werkte ik als sociaal psychiater bij de toenmalige RIAGG, later werd ik regioleider van de regio Meppel in dezelfde RIAGG. In 1989 ben ik met mijn eigen, reguliere psychiatrische praktijk in Gieten begonnen. Spirituele psychotherapie boeide me. Naast mijn reguliere opleiding ging ik daarom cursussen volgen in Engeland (The College of Psychotherapeutics, vanaf 1991 heette dit The centre of new directions ). In Nederland is the school of New Directions opgericht waar ik actief ben. Wij geven trainingen op filosofisch, spiritueel en transpersoonlijk gebied. Altijd heb ik voor mezelf bij het werken met patiënten een strenge scheiding aangebracht tussen het reguliere en het transpersoonlijke. Dat was in het begin zo en dat geldt nu nog steeds."
Gradus: “Ik ben samen met Rogier Hoenders één van de initiatiefnemers van het eerste congres over Integrale Psychiatrie van Lentis en heb daarover contact met Hoenders (noot: Rogier Hoenders heeft de afdeling Integrale Psychiatrie opgezet en geniet inmiddels nationale en internationale bekendheid} Het idee achter de Integrale Psychiatrie is: Integrale Psychiatrie wil alles wat wetenschappelijk verantwoord is in de complementaire geneeswijzen (CAG), waartoe ook de transpersoonlijke therapie behoort, integreren in de reguliere psychiatrie. In de Integrale Psychiatrie staat de relatie met de cliënt centraal en is er een holistische visie. Gradus vervolgt: “Wij hebben vanuit de beroepsvereniging van transpersoonlijk psychiaters voorzichtig het idee van een opleiding voor psychiaters voor het begeleiden van familieopstellingen geopperd. En voorzichtig manoeuvreren is het sleutelwoord.”
Gradus vertelt: “Mijn aanpak is dat ik altijd begin met de reguliere inzichten. Als ik de patiënt beter leer kennen, kijk ik of hij/zij eventueel openstaat voor benaderingen vanuit het transpersoonlijke. Als de patiënt de opvatting heeft “dood is dood”, dan begin ik niet over voorouders. Als een patiënt echter openstaat voor het transpersoonlijke, dan kunnen we gaan werken met voorouders en familieopstellingen. Deze benadering blijkt vaak een meerwaarde te hebben voor de patiënt. Iedereen is immers met elkaar verbonden en dus met zijn/haar familie in het grote levensweb.”
Gradus: “Als alles in je leven gemakkelijk gaat, is er niets aan de hand. Maar soms zijn er zulke belangrijke gebeurtenissen binnen een familie, dat iemand hierdoor psychische of psychosomatische klachten krijgt. Hiervoor gebruik ik familieopstellingen (Bert Hellinger). Zo’n opstelling geeft inzicht in de familieproblematiek en kan helpen bij het verbeteren en zelfs leiden tot heling van de patiënt. Je kunt hierbij denken aan problemen van verlies, rouw, overlijden, abortus, adoptie, conflicten, etcetera. Tijdens de opstelling kan een van de deelnemers in het veld van de ander stappen, een ander die niet aanwezig is. Dit kan zowel een levende als een overleden ander zijn. Gradus voegt toe: “Het is van het grootste belang om van te voren een goede diagnose te stellen om te kunnen onderscheiden of de aandoening pathologisch is of niet. Daar is veel ervaring voor nodig.”
Met enige aarzeling, vanwege het risico om verkeerd begrepen te worden, vertelt Gradus wat op dit moment transpersoonlijk voor hem betekent.
Hij vertelt: “Een patiënt vraagt aan mij: “Bent u gelukkig?” Gradus’ antwoord is: “Ja, maar soms ben ik ook verdrietig, hoezo?”: “ Patiënt: “Vorige keer voelde ik me niet zo prettig, maar na afloop van de afspraak met u, was ik zo blij. Hoe doet u dat?” en de patiënt vervolgt: “Het lijkt wel, dat u zonder dat u wat zegt, u iets in mij aanraakt dat onbewust is. Door dit onbewuste aanraken verandert er iets in mij.” Gradus vervolgt: “Dat wat mijn patiënt ervaart, voel ik ook. En dat is het mooiste wat er is: een transpersoonlijke (ontroerende) ervaring van samen zijn.”
Wij bedanken Gradus voor dit openhartige interview. Eén ding is zeker: deze transpersoonlijke ontmoeting heeft bij de een groter bewustzijn van alle energieën en bij de ander de vurige wens voor een familieopstelling gebracht. Het is de ervaring waar het om gaat!
Wanneer ben je in aanraking gekomen met het transpersoonlijk gedachtegoed?
Door Piet van Gijssel, januari 2009
Het derde congres Integrale Psychiatrie bestond uit enkele lezingen en daarnaast was er veel ruimte om in workshops te ervaren wat de verschillende benaderingen inhieden. Voor de inhoud van de lezingen verwijs ik graag naar de onderstaande links. De eerste link is een presentatie van Rogier Hoenders (Ypsilon lezing 8 november 2008), waar de vraag naar een verantwoorde toepassing van complementaire en alternatieve geneeswijzen (CAG) aan de orde kwam. Dit was ook de inhoud van zijn verhaal op het congres. Opvallend vind ik de nadruk die gelegd wordt op het protocolleren van een behandeling.
http://www.congresintegralepsychiatrie.nl/meer_informatie/
De tweede link is naar een abstract van de bijdrage van professor Frits Muskiet, hoogleraar Pathofysiologie en Klinisch Chemische Analyse. Hier heb ik van genoten. Zeer kort samengevat heeft hij uitgelegd wat de invloed is van voedsel op ons genetisch systeem. Dit heet epigenitica. Bedenk dat wij, als mensheid, onze leefomgeving en onze eetgewoonten sinds de industriële revolutie sterk hebben gewijzigd. Ons genetisch systeem is echter niet mee veranderd, waardoor de zogenoemde welvaartsziekten konden ontstaan. De betekenis van omega-3 is hier één voorbeeld. Hij heeft wel opgeroepen om hier geen wonderen van te verwachten, omdat de werking vooral preventief is. Dus een verantwoorde voeding voor onze (klein)kinderen is van groot belang.
http://www.congresintegralepsychiatrie.nl/congres_2008/sprekers.php
De laatste lezing van de dag werd gegeven door Kathi Kemper, een zeer gewaardeerde en gerespecteerde pionier op het gebied van Integrative Medicine. Ze is hoogleraar kindergeneeskunde en bekleedt de Caryl J. Guth Chair for Holistic and Integrative Medicine.
In haar verhaal benadrukte ze vooral wat gezondheid is. En aansluitend bij Plato is haar vraag: “Hoe kun je zeggen dat je gezond bent, als er een deel van jou ongezond is?” Bij gezondheid hoort in haar visie niet alleen je lichaam en geest, maar ook de omgeving. Ja, hoe kunnen we zeggen dat we gezond zijn, nu we ons milieu zo aan het vergiftigen zijn?
Bij patiënten heeft ze veel aandacht voor de hele lifestyle: food, fitness,fields and friends. Meer hierover staat in haar nieuwe boek dat binnenkort zal verschijnen: "Mental Health, naturally"!
Van de 23 workshops heb ik de workshop van Gradus van Florestein met een familieopstelling en de workshop van Yvonne Rosman met lichaamswerk gevolgd. Hoewel ik tijdens de workshops geen nieuwe dingen tegen kwam, vond ik het plezierig om actief mee te doen. Het is goed om te merken dat de benaderingen, die we als transpersoonlijk therapeuten zo goed kennen, in bredere kring zijn ingeburgerd.
De dag werd afgesloten met een concert van acht cellisten, het Cello Octet Amsterdam. Prachtig. En volgens de dagvoorzitter Martin Apollo het meest integrale wat er deze dag te beleven was.